การทำหมันไร้แผลคืออะไร อาจมีหลายๆ คนที่ยังสงสัยกับทางเลือกนี้อยู่ ครั้งนี้เราจะมาเจาะลึกถึงรายละเอียดที่น่าสนใจรวมทั้งคุณประโยชน์ อดี และข้อจำกัดของการทำหมันไร้แผลกัน ซึ่งในครั้งนี้เราได้รับความอนุเคราะห์จาก นายแพทย์สันติ พงศ์ภัณฑารักษ์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญการผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวชมาให้ข้อมูลความรู้แก่เราด้วย จะมีข้อมูลอะไรที่น่าสนใจมาติดตามกันเลย

การทำหมันไร้แผล จัดเป็นส่วนหนึ่งของการผ่าตัดผ่านกล้องไร้แผลทางนรีเวช หรือ Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery (NOTES) ซึ่งในต่างประเทศวิธีการนี้มีมาร่วม 10 ปี แล้ว แต่ในประเทศไทยนั้นเพิ่งเป็นที่รู้จักกันไม่นานมานี้ วิธีการนี้เป็นการใช้กล้องเข้ามาช่วยในการผ่าตัดส่องเข้าไปในบริเวณที่ไม่สามารถมองเห็น โดยการสอดกล้องและเครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็กมากๆ ผ่านทางช่องคลอด ซึ่งเป็นช่องเปิดธรรมชาติของร่างกาย โดยไม่ต้องเปิดแผลบนผนังหน้าท้องอีกต่อไป ซึ่งวิธีการนี้นอกจากจะใช้ในเรื่องของการทำหมันแล้วแพทย์ยังสามารถใช้ในการรักษาและแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ให้กับคนไข้ได้ในหลายกรณีเช่น การตัดปีกมดลูกจากกรณีท้องนอกมดลูก การรักษาซีสหรือถุงน้ำรังไข่ที่ไม่มีผังผืดมากและไม่สงสัยภาวะมะเร็ง แม้กระทั่งการตัดมดลูกแบบไร้แผลก็สามารถทำได้เช่นกัน แต่วิธีการผ่าตัดผ่านกล้องไร้แผลที่รวมเอาการทำหมันไร้แผลเข้าไปด้วยนี้ยังมีแพทย์ผู้ชำนาญการในเรื่องนี้น้อยมาก วิธีการนี้จึงยังคงเป็นทางเลือกหนึ่งในการทำหมันเท่านั้น ยังไม่ใช่วิธีการแรกที่แพทย์จะเลือกใช้ ซึ่งทั้งนี้ต้องอยู่ที่การประเมินของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ว่าคนไข้เหมาะสมที่จะใช้วิธีการนี้หรือไม่รวมถึงการตัดสินใจของคนไข้เองด้วย แต่คุณหมอได้ย้ำกับเราว่าวิธีนี้เป็นวิธีที่น่าสนใจมากและน่าจะเป็นทางเลือกที่ดีมากในการรักษาโรคที่จำเป็นต้องผ่าตัด เพราะสามารถตอบโจทย์ในเรื่องข้อจำกัดต่าง ๆ รวมถึงตอบสนองความต้องการของคนไข้ได้ดีมากยิ่งขึ้น

ที่สำคัญคุณหมอสันติได้ชี้ให้เราเห็นข้อดีและคุณประโยชน์ของวิธีการทำหมันแบบไร้แผลด้วย โดยคุณหมอได้ให้ข้อมูลไว้ว่า เมื่อต้องการทำหมันคนส่วนใหญ่ก็ต้องนึกถึงเรื่องการผ่าตัด ซึ่งเมื่อนึกถึงการผ่าตัดก็ต้องเริ่มกังวลในเรื่องความเจ็บปวดและความไม่ปลอดภัยอื่น ๆ หรือแม้จะเป็นวิธีการทำหมันโดยผ่าตัดส่องกล้องแบบเดิมที่เจ็บน้อยแล้วก็ตาม แต่ยังคงทำให้เจ็บอยู่บ้างเพราะผิวหนังบริเวณหน้าท้องมีตัวรับสัญญาณความเจ็บปวดมากกว่าบริเวณเยื่อบุช่องคลอด ซึ่งมีตัวรับสัญญาณความเจ็บปวดน้อยมาก จึงทำให้แผลบริเวณหน้าท้องนั้นมีความเจ็บปวด แต่การทำหมันไร้แผลนั้นแทบจะไม่ทำให้เจ็บปวดเลย นอกจากนั้นผู้ป่วยจะไม่มีแผลที่หน้าท้องเลย ทำให้เหมาะกับคุณผู้หญิง เพราะเกี่ยวกับเรื่องความสวยความงาม และโอกาสการเกิดแผลติดเชื้อนั้นน้อยลง นี่จึงเป็นจุดเด่นที่สำคัญของการทำหมันแบบไร้แผล นอกจากนั้นวิธีผ่าตัดด้วยการส่องกล้องแบบเก่าจะมีข้อจำกัดบางประการอย่างในกรณีคนไข้เคยได้รับการผ่าตัดและผนังหน้าท้องมีพังผืดเกาะเยอะมาก ก็จะไม่เหมาะกับการผ่าตัดผ่านกล้องแบบเก่า แต่การผ่าตัดผ่านกล้องไร้แผลได้ทลายข้อจำกัดต่าง ๆ เหล่านั้นออกไปได้แม้จะยังไม่ทั้งหมด แต่ก็เรียกว่าเป็นประโยชน์ต่อการรักษามากขึ้นกว่าเดิมเยอะทีเดียว

ทั้งนี้ก่อนการตัดสินใจทำหมันแบบไร้แผล สิ่งสำคัญคู่สามีภรรยาต้องแน่ใจแล้วว่ามีบุตรพอแล้วและไม่ต้องการมีบุตรอีก เพราะการทำหมันไร้แผลเป็นการทำหมันถาวร ถึงแม้จะสามารถทำการผ่าตัดแก้หมันได้ แต่ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ในการทำหมันไร้แผลคนไข้ไม่จำเป็นต้องเตรียมตัวอะไรเป็นพิเศษ แค่เตรียมตัวเหมือนการผ่าตัดทั่วไปเท่านั้น

คุณหมอสันติได้ทิ้งท้ายไว้กับเราว่า “ในการตัดสินใจทำหมันไร้แผลเรื่องค่าใช้จ่ายไม่ได้หนักหนาอย่างที่คิด เพราะไม่ได้มีการคิดค่ารักษาพิเศษอะไรเพิ่มเติม ดังนั้น ถ้าคุณสามารถรับภาระในเรื่องค่าใช้จ่ายในการผ่าตัดทำหมันแบบส่องกล้องทั่วไปได้ การทำหมันไร้แผลก็จะไม่เป็นปัญหาแน่นอน เพราะอัตราก็จะเท่า ๆ กับการทำหมันแบบส่องกล้องทั่วไปนั่นเอง”

หากคุณคิดว่าถึงเวลาแล้วที่จะคุมกำเนิดโดยการทำหมัน วิธีการทำหมันที่ไม่มีแผลและไม่เจ็บแบบนี้ แถมค่าใช้จ่ายก็ไม่ได้สูงมากอย่างที่คิด น่าจะเป็นทางเลือกอันดับต้น ๆ ในใจคุณได้เลย